ORHAN SAĞLAM/BAHAR TANRITANIR – Van’da üniversite öğrencileri, yapay zeka ile matematiği birleştirerek geliştirdikleri yüksek irtifa insansız hava araçlarının (İHA) kanat tasarımlarını daha hızlı ve güvenilir bir şekilde gerçekleştiren bir sistemle TEKNOFEST’te üçüncülük ödülüne layık görüldü.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü 4. sınıf öğrencileri Murat Serdar Almali ve Zana Özdemir’in yanı sıra uzaktan destek sağlayan Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü 4. sınıf öğrencisi Yahya Dalga, “Skyward Crescent 1516 Takımı”nı oluşturdu.
Denizcilik Fakültesi Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Dr. Ferhat Ekin’in akademik danışmanlık yaptığı bu öğrenciler, yüksek irtifa İHA’larının kanat tasarımındaki sorunları çözmek ve daha güvenilir tasarımlar üretmek amacıyla geçen yıl “Yüksek İrtifa İHA Kanat Tasarımı İçin Artık Öğrenme Tabanlı Hibrit Aerodinamik Optimizasyon Ekosistemi” projesini hayata geçirdi.
Bilgisayar destekli mühendislik analizlerini yapay zeka ve matematiksel programlama teknikleriyle bir araya getirerek farklı kanat profillerinin kaldırma kuvveti, hava direnci ve moment özelliklerini bilgisayar ortamında inceleyen öğrenciler, topladıkları verileri yapay sinir ağları ve matematiksel modeller aracılığıyla değerlendirerek kanatların değişik uçuş koşullarındaki performansını tahmin edebilen bir sistem geliştirdi.
Farklı kanat tasarımlarının hızlı değerlendirilmesi ve kapsamlı analizler öncesinde uygun seçeneklerin belirlenmesi hedeflenen çalışmayla Şanlıurfa GAP Havalimanı’nda 30 Eylül-4 Ekim tarihlerinde düzenlenen TEKNOFEST’e katılan Skyward Crescent 1516 Takımı, Üniversite Öğrencileri Araştırma Proje Yarışması’nın “savunma, uzay ve havacılık” kategorisinde üçüncülüğü elde etti.
İHA’ların seyir, havada kalma ve tırmanma gereksinimlerinin birlikte değerlendirildiği, kanat bölümlerinin uyumunun da göz önünde bulundurulduğu projenin, üç boyutlu kanat tasarımı ve aerodinamik analiz çalışmalarına katkıda bulunması bekleniyor.
“Projemizi daha da geliştirmek istiyoruz”
Dr. Ferhat Ekin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bir haberden esinlenerek öğrencileriyle bu alanda çalışma başlattıklarını belirtti.
Yapay zeka destekli bir sistem geliştirerek insansız hava araçlarının yüksek irtifada daha etkili görevler üstlenmesini sağladıklarını dile getiren Ekin, “Projemizin amacı yüksek irtifa İHA’larımız için süreci en basit hale getirmek. Kanat tasarımıyla ilgilenen mühendislerimiz bilgisayara ihtiyaç duydukları bilgileri girdiğinde yüksek irtifa koşullarını barındıran üç boyutlu kanat tasarımına hazır bir şekilde ulaşmalarını planladık. Çalışmamız iki aşamaya ayrılabilir: temel mühendislik ve ileri mühendislik. Şu anda ilk aşamayı tamamladık. Gelecek yıllarda kanadın ileri mühendislik aşamalarını da projeye dahil ederek hedefimizi daha ileriye taşımayı amaçlıyoruz.” dedi.
Yarışmada ödül kazanmanın gururunu yaşadıklarını ifade eden Ekin, “Üniversitemizin tarihinde ilk defa derece alan bir takım olarak oraya gitmemiz ayrı bir onur kaynağı oldu. Bundan sonra çalışmalarımızı daha da zenginleştirmeyi istiyoruz. Bunun üniversitemizin rutinlerinden biri olmasını umuyoruz. Derece alarak oraya gitmek güzel ama derece almadan da üniversitemizi temsil etmek, TEKNOFEST atmosferi altında projelerimizi sunmak ayrı bir keyif oluyor. Projemizi ileri mühendislik aşamalarını dikkate alarak geliştirmek istiyoruz. Gelecek yıllarda yine TEKNOFEST alanlarında projemizin daha gelişmiş versiyonlarını sunmak için çalışmalarımıza devam ediyoruz.” şeklinde konuştu.
“Ödülü almamız büyük bir motivasyon kaynağı oldu”
Öğrencilerden Murat Serdar Almali de projede yer almaktan son derece memnuniyet duyduğunu aktardı.
Projeyi hazırlama sürecinde arkadaşlarıyla birlikte keyifli vakit geçirdiğini belirten Almali şunları ifade etti:
“Ortak havuz derslerimizden seçmeli olarak Ferhat hocamızın verdiği uzay ve havacılık dersini aldım. Bu dersi sevdiğim için projeyi elektrik-elektronik mühendisliği disipliniyle nasıl entegre edebileceğimizi düşündük. Ben de yapay sinir ağları alanında görev alarak projeye katıldım. Mevcut yapay zeka uygulamalarını kullanmadık. Kurduğumuz algoritmada kodlama gerektirmeyen yapay sinir ağları programında akışı tamamen biz oluşturduk, verileri biz girdik. Verilerin test edilmesi, tahmin edilmesi ve tahmin algoritmasının geliştirilmesi aşamalarında da tamamen biz sorumluyduk. Çeşitli denklemler kullandık burada yapay zekayı makine öğrenimi yöntemiyle kullandık.”
Kendilerine ait yapay zeka uygulamasını geliştirdiklerini söyleyen Almali şunları ekledi: “1500 proje başvurusu arasından uzay ve havacılık kategorisinde üçüncü olmamız bizi oldukça mutlu etti ve gururlandırdı. Üniversitemizin bu alandaki ilk ödülü olması nedeniyle arkadaşlarımızla ayrıca sevindik. Bu ödülü almamız büyük bir motivasyon kaynağı oldu. Çalışmamızı daha da ilerletmeyi hedefliyoruz.”
